Czat codziennie 21:00 | Poczta | Lista dyskusyjna | Poezja | Galeria Medialna | SKLEPIK | PORTAL o HBV | ZIOŁOLECZNICTWO
hcv
wzw

:: Choroba   :: Diagnostyka   :: Leczenie   :: Kontakt   :: O Stowarzyszeniu   :: Strona główna  


Pogromczyni wirusów


Nauka / Genetyka.

Agnieszka Fedorczyk-Łopińska Newsweek Polska Numer 48/06, 3.12.2006

Zarazek wywołujący żółtaczkę typu C to cichy zabójca, którego nosi w sobie 200 mln osób. Nie ma na niego skutecznego lekarstwa, ale być może wygramy z nim dzięki osiągnięciom polskiej uczonej.

Stukot wiśniowych szpilek. Burza kręconych włosów i dziewczęcy uśmiech. Drobna brunetka wita mnie zdecydowanym uściskiem dłoni. Dr Anna Boguszewska-Chachulska kieruje stworzoną przez siebie grupą w Zakładzie Biosyntezy Białka w warszawskim Instytucie Biochemii i Biofizyki (IBB) PAN. Kierowany przez nią zespół prowadzi badania nad wirusem żółtaczki typu C. I to jak prowadzi. Za nowatorskie podejście do tego tematu polska uczona odbierze 4 grudnia nagrodę L'Oreal Polska dla Kobiet i Nauki, fundowaną przez francuski koncern dla wybitnych kobiet naukowców. Boguszewska-Chachulska jest jedną z dwóch tegorocznych laureatek stypendiów habilitacyjnych spośród 25 zgłoszonych.

Wirus HCV, nad którego unieszkodliwieniem pracuje uczona, wywołuje żółtaczkę typu C (wzw C), na którą wciąż nie ma ani skutecznego lekarstwa, ani chroniącej przed infekcją szczepionki. Na świecie zakażonych jest nim ok. 200 mln osób, czyli 3 proc. ludzkości. W Polsce stwierdzono go u 1,5 proc. populacji, ale te dane mogą być zaniżone. Trudno o dokładne wyliczenia, bo z wirusem można żyć nawet kilkanaście lat i nie wiedzieć o zakażeniu, ponieważ choroba długo rozwija się bezobjawowo. Dopiero z czasem przewlekła infekcja prowadzi do marskości lub raka wątroby. Do zakażenia dochodzi przez krew, najczęściej w szpitalach. Latem tego roku w stacji dializ w Ostrowie Wlkp., gdzie nie wymieniano jednorazowych elementów aparatury, zakażeniu wzw C uległo kilkadziesiąt osób.

Co skłoniło delikatną kobietę, by zmierzyć się z jednym z najprzebieglejszych współczesnych zabójców? - Nie interesują mnie badania, które kończą się na etapie publikacji, a nie przynoszą wymiernych korzyści ludziom - mówi dr Boguszewska-Chachulska. Cała jej dotychczasowa kariera naukowa jest dowodem na szczerość tej deklaracji - wszystko co robi, musi mieć praktyczne zastosowanie. Jako młoda doktorantka na początku lat 90. podjęła pierwsze w Polsce badania nad wirusem Y, który atakuje ziemniaki i powoduje ich obumieranie. Jej prace nad transgeniczną odmianą znacznie przyspieszyły wyhodowanie kartofli odpornych na wirusa. Jednak wraz z wejściem Polski do UE hodowla roślin transgenicznych została przerwana. - Ale ja już wcześniej zdecydowałam się na zmianę tematyki badań. Chciałam poznać nowe techniki, inne organizmy badawcze i wnieść swój wkład w walkę z rakiem - opowiada. Pod koniec lat 90. wyjechała wraz z 11-letnią córką Beatą na dwuletni staż podoktorski do laboratorium dr Lindy Hyman na Tulane University w Nowym Orleanie.

- Ten wyjazd stał się dla mnie startem do nowego życia, w którym nauczyłam się radzić sobie i polegać głównie na sobie - wyznaje. W USA zobaczyła, jak działa laboratorium z prawdziwego zdarzenia. Że stale wymienia się informacje w obrębie grupy i szuka pomocy u innych. Że są wspólne zapasy, np. enzymów, opisane i dostępne dla wszystkich z grupy. Jeśli ktoś wyjeżdża czy rezygnuje z pracy, to zostawia swoje notatki oraz wyniki badań, by jego odejście nie zniweczyło pracy innych. - Coraz częściej jest tak i w Polsce. Ludzie jeżdżą za granicę i uczą się tam, na czym polega prawdziwa współpraca. Tylko taka ma szansę przynieść efekty naukowe - tłumaczy.

Zza oceanu przywiozła nie tylko wiedzę o metodach zarządzania pracą laboratorium naukowego. Tam też po raz pierwszy zetknęła się z helikazami - enzymami, które bada dziś, licząc na pokonanie wirusa żółtaczki typu C.

- Próbuję znaleźć związek chemiczny, który powstrzyma namnażanie wirusa. Aby to osiągnąć, staramy się zablokować aktywność enzymu helikazy, który odgrywa kluczową rolę przy powielaniu jego genomu. To helikaza umożliwia mu rozwinięcie dwuniciowych struktur w materiale genetycznym - tłumaczy.

Ale żeby testować potencjalne leki, trzeba było znaleźć sposób na sprawdzanie skuteczności setek związków chemicznych w hamowaniu aktywności tego białka wirusowego. I właśnie m.in. za pomysł na ten test L'Oreal przyznał uczonej nagrodę. Wymyślona metoda jest genialna w swej prostocie. - Rozwijany przez helikazę dwuniciowy fragment materiału genetycznego znakujemy cząsteczką fluorescencyjną i cząsteczką "wygaszacza". Jeśli enzym helikaza jest aktywny, obserwujemy wzrost fluorescencji. Gdy podany związek zablokuje aktywność helikazy, objawi się to zmniejszeniem świecenia - opowiada.

Zastosowanie tego testu znacznie przyspieszyło tempo badań. Jego zaletą jest także to, że jest nieszkodliwy dla zdrowia badacza, podczas gdy wcześniej stosowana metoda wykorzystywała związki radioaktywne. Uczona wraz z zespołem przebadała już ok. 200 związków chemicznych. Spośród nich wyselekcjonowali 20, które silnie blokują helikazę. Następnym etapem jest sprawdzenie, czy nie zaszkodzą ludzkiemu organizmowi. Trwają badania nad wpływem skutecznych cząsteczek na wyhodowane w laboratorium ludzkie komórki wątroby. Ale nawet opatentowanie preparatów blokujących helikazę nie będzie jeszcze oznaczało zwycięstwa nad chorobą. - Podobnie jak w przypadku AIDS leczenie wzw C będzie terapią wieloskładnikową. Mam nadzieję, że jeden element będzie pochodził z naszego laboratorium - mówi uczona.

W dziś stosowanych terapiach chorym podaje się kombinację zastrzyków oraz leków doustnych. Pomaga to jednak tylko połowie pacjentów, a w Polsce najwyżej 40 proc. - w naszym kraju przeważa wariant wirusa 1b, który źle odpowiada na to jedyne dostępne leczenie. Terapia wywołuje skutki uboczne (brak apetytu, chudnięcie, gorączkę, ból głowy, łysienie), jest droga (jej roczny koszt dochodzi do 30 tys. złotych), a na domiar złego refundacja obejmuje małą część pacjentów. Jakby i tego było mało, wirus HCV często mutuje, więc w organizmie chorego powstają jego kolejne warianty, oporne na stosowane leki. Z tego powodu leczenie często nie pomaga. Kto znajdzie na wzw C skuteczne lekarstwo, ma szansę na Nobla. Czy będzie to Anna Boguszewska-Chachulska? Ona twierdzi, że jest jeszcze daleka od osiągnięć godnych tej nagrody. Po prostu robi swoje.

Nie narzeka na trudną sytuację polskich uczonych. Skąd bierze fundusze na badania? Opracowanie testu fluorescencyjnego sfinansowała częściowo z grantu europejskiego. Prace nad inhibitorami helikazy HCV kontynuuje za pieniądze Ministerstwa Nauki. Dodatkowe fundusze na badania zdobywa udostępniając swój test (chroniony patentem) na rzecz innych laboratoriów.

W laboratorium spędza po 10-12 godzin dziennie. Odcina się od pracy dopiero, gdy wyjeżdża poznawać świat. Podróże są jej drugą pasją. - Zaczęło się od wyjazdów związanych z pracą, udziału w konferencjach. Uciekam z zimowej Polski, by wędrować po Kostaryce albo nurkować w Morzu Czerwonym i na Mauritiusie. Rzadko wykorzystuję cały urlop. Udało mi się to dopiero ostatnio podczas wyprawy na Antarktydę - opowiada. Ale i ten czas był częściowo wyprawą badawczą. - Z Markiem pobieraliśmy próbki organizmów glebowych i śliny słoni morskich. To nasz mały wkład w badania dla Zakładu Biologii Antarktyki i Instytutu Genetyki i Biotechnologii UW. Marek, jej partner życiowy, jest genetykiem i też pracuje w IBB. Jednak oboje pilnują, by nie mieć wielu wspólnych projektów. - Z wyboru mieszkam obok instytutu, co ułatwia mi łączenie pracy z życiem prywatnym - mówi.

To delikatne zacieranie granicy między pracą naukową a życiem osobistym podpatrzyła u swojej matki, która była chemikiem analitykiem i adiunktem na Wydziale Chemii Politechniki Warszawskiej. - Moje najwcześniejsze wspomnienia z dzieciństwa wiążą się z odwiedzinami u mamy w laboratorium. Ona kończyła doktorat, a ja z fascynacją przyglądałam się efektom mieszania i spalania różnych związków. Już wtedy przyszła mi do głowy myśl, że mogłabym robić coś podobnego - opowiada uczona.

Ale niewiele brakowało, by ta dziecięca intuicja okazała się błędna. Małą Anię rodzice zachęcali do nauki języków (dziś zna biegle angielski i francuski oraz uczy się hiszpańskiego). To była pasja równie silna jak biochemia. - W klasie maturalnej wahałam się między biologią a lingwistyką stosowaną. Przeważyło jednak przekonanie, że tylko w biologii mogę zrobić coś nowego i twórczego, a jako lingwistka będę tłumaczyć cudze myśli. Ostatecznie zdałam na Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Wybór okazał się słuszny - uśmiecha się. I nie tylko ona jest dziś tego zdania.


Powrót»



Nieinwazyjne Badanie Wątroby
fibroscan
»
Ważne!
::Nowe Leki przy HCV
::Artykuły medyczne
::Artykuły prasowe
::Szpitale i poradnie
::ZIOŁOLECZNICTWO
::SKLEPIK ZIOŁOWY
::Felietony Prometeuszy
::Słownik medyczny
::Linki medyczne i inne
::Top lista i liczniki
::ATLAS ZIÓŁ
»
Prometeusze
Kontakt ze Stowarzyszeniem
tel. kom.: 602 172 907
lub tel. stacjonarny:
75 612 00 99 (nowy)
::Pomoc psychologiczna
::Kilka ważnych pism
»
FAQ przeczytaj koniecznie
:: Czy prawidłowy poziom transaminaz (Alat i Aspat) wyklucza obecność zakażenia HCV?
:: Czy można zakazić się poprzez kontakty seksualne?
:: Jakie jest ryzyko przeniesienia (transmisji) HCV z zarażonej matki na dziecko?
:: Jakie są objawy zakażenia wirusem HCV i choroby, jaką ten wirus wywołuje?
:: Czy Hepatitis C można wyleczyć?
:: Jakie leki obecnie są stosowane w leczeniu HCV?
:: Czy zakażeni HCV powinni się szczepić przeciwko HBV (wzw typu B)?
:: Czy można się zakazić od domownika, który jest HCV+?
:: Jak zostać członkiem Stowarzyszenia PROMETEUSZE
»
Nasze Akcje
:: HCV za Kratkami
»
Nasi Partnerzy:

diagnostyka

synevo

Herbapol Poznan
»
Podziękowania
:: Członkom Honorowym
:: Firmom:
AbbVie
za grant i pomoc w modernizacji Serwisu Prometeuszy w 2016 roku

Synevo
Sanofi - Aventis
Poznańskie Zakłady Zielarskie Herbapol S.A
Gilead

:: Polskiej Grupie Ekspertów HCV
:: Wszystkim lekarzom, którzy wspierają nasze działania
:: Władysławowi Rysiowi i Zbigniewowi Barteczka za wiersze. Brunowi za "koraki" i aukcje charytatywne.
:: Maciejowi, Monice oraz Ewelinie i wszystkim psychologom za pomoc chorym
:: Naszym webmasterom i administratorom:
Arturowi i Włodkowi,
oraz Piotrowi, Tygrysowi, Ktosi i Andzi
:: Wszystkim za wpisy do księgi gości
:: Wszystkim, którzy wspierają naszą akcję
:: Aptece "Królewskiej" z Wałbrzycha

apteka krolewska
»
Wspieramy
3 kafki - hostele
akcja Pajacyk
wielka orkiestra świątecznej pomocy

Nasze konto: ING Bank Śląski o/Wałbrzych 61 1050 1908 1000 0022 7301 0526


intermedis - fibroscan


hcv


Hepatic Medical


reklama, tworzenie stron, hosting, wałbrzych, wizytówki, poligrafia

hcv

Copyright © 2001-2017    Prometeusze    All rights Reserved.